Συχνές Ερωτήσεις

Η τομοσύνθεση είναι μία καινούργια τρισδιάστατη (3D) τεχνολογία απεικόνισης μαστού, με υψηλότερη διαγνωστική ακρίβεια στη διάγνωση των παθήσεων του μαστού έναντι της κλασικής μαστογραφίας, καθώς έχει τη δυνατότητα να ξεχωρίζει τους φυσιολογικούς ιστούς από το πρόβλημα, διευκολύνοντας την ανίχνευση των ύποπτων βλαβών, ακόμα και σε μικρό μέγεθος.

Το μεγάλο πρόβλημα με την κλασική μαστογραφία είναι ότι όταν πιέζεται ο μαστός κατά την εξέταση, τα διάφορα στοιχεία που περιέχει συμπιέζονται το ένα πάνω στο άλλο. Ως αποτέλεσμα, μπορεί καμιά φορά να διαφύγει, λόγω επικάλυψης,  εξέταση κάποιο πολύ σημαντικό στοιχείο. Με την υπερσύγχρονη τεχνολογία της τομοσύνθεσης, ο μαστός απεικονίζεται με πολλαπλές τομές του ενός χιλιοστού. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να διαφύγει τίποτα. Έτσι, η ψηφιακή τομοσύνθεση καθίσταται μια ακόμα πιο αξιόπιστη εξέταση για τη γυναίκα.

a. Εκμηδενίζονται οι πιθανότητες ψευδώς θετικής ή ψευδώς αρνητικής διάγνωσης.
b. Αυξάνεται η διαγνωστική ακρίβεια μικρών βλαβών σε πρώιμο στάδιο.
c. Λιγότερες επαναλήψεις εξετάσεων.
d. Λιγότερες βιοψίες.
e. Μικρότερη πίεση στους μαστούς, επομένως και λιγότερος πόνος.

Ο χρόνος που απαιτείται για την ψηφιακή τομοσύνθεση είναι ελάχιστα παραπάνω σε σχέση με αυτήν της ψηφιακής μαστογραφίας και η δόση της ακτινοβολίας που δέχεται η εξεταζόμενη παραμένει χαμηλή και ασφαλής. Οι γυναίκες που αποφεύγουν τη μαστογραφία από το φόβο ότι η ακτινοβολία της μπορεί να τις βλάψει, πρέπει να γνωρίζουν ότι η ακτινοβολία της μαστογραφίας είναι περίπου τόση όση και η ακτινοβολία που δέχονται όταν κάθονται στον ήλιο μια ηλιόλουστη ημέρα.

Η ψηφιακή μαστογραφία με τομοσύνθεση είναι, σύμφωνα με τον αμερικανικό οργανισμό φαρμάκων (FDA), μια ανεξάρτητη τεχνική απεικόνισης που συμπληρώνει την ψηφιακή μαστογραφία για καλύτερη διάγνωση. Η ψηφιακή μαστογραφία παραμένει η βασική εξέταση και εφόσον κρίνεται απαραίτητο συμπληρώνεται με ψηφιακή τομοσύνθεση.

Η μέθοδος αυτή, χάριν της ικανότητάς της να διεισδύει στο μαζικό παρέγχυμα, έχει ένδειξη στις γυναίκες με ινοκυστικούς πυκνούς μαστούς και κατ’ επέκταση σε νεαρές ηλικίες, αλλά και σε γυναίκες με βαρύ κληρονομικό ιστορικό.
Η ψηφιακή τομοσύνθεση επίσης ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η μαστογραφία αποκαλύψει κάτι που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Το υπερηχογράφημα πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικού μηχανήματος υπερήχων και με κατάλληλη για τον μαστό κεφαλή. Η γυναίκα τοποθετείται συνήθως σε ύπτια θέση και με τα χέρια πίσω από το κεφάλι. Με την τοποθέτηση της κεφαλής (του ηχοβολέα) επάνω στο μαστό η συσκευή αναπαράγει ανατομικές τομές του μαστού σε ασπρόμαυρη εικόνα. Εξετάζονται οι μαστοί σε όλη τους την επιφάνεια καθώς και οι μασχαλιαίες περιοχές. Είναι μέθοδος ανώδυνη, ακίνδυνη (δεν περιέχει ακτινοβολία) και σχετικά σύντομη. Το υπερηχογράφημα πρέπει να εφαρμόζεται από ιατρούς που έχουν εμπειρία σ’ αυτή τη μέθοδο και γνωρίζουν καλά τις παθήσεις του μαστού.

Το υπερηχογράφημα πραγματοποιείται κάθε φορά που θέλουμε να διερευνήσουμε ένα εύρημα που προέκυψε από την κλινική εξέταση ή τη μαστογραφία. Είναι μια συμπληρωματική εξέταση που μας δίνει σημαντικές πληροφορίες και μας βοηθάει σε μια αξιόπιστη διάγνωση.
Επιπλέον, η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί, σε συνδυασμό πάντα με την κλινική εξέταση σε:
Γυναίκες μικρότερες των 35 ετών
Περιπτώσεις που χρειάζεται να γίνει παρακέντηση κάποιας ακτινολογικής ανωμαλίας υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση
Περιπτώσεις προεγχειρητικής εντόπισης με σύρμα, κάποιας ακτινολογικής ανωμαλίας για καλύτερο σχεδιασμό του χειρουργείου του μαστού

Το υπερηχογράφημα δεν είναι καθόλου επικίνδυνο, αφού η ασθενής δεν δέχεται ακτινοβολία. Μπορεί να εφαρμοσθεί σε οποιασδήποτε ηλικία και να επαναληφθεί οσεσδήποτε φορές χρειάζεται.

Το υπερηχογράφημα πραγματοποιείται ως συμπλήρωμα της κλινικής εξέτασης και της μαστογραφίας. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη μαστογραφία και η άποψη που ακούμε να λέγεται ότι τον ένα χρόνο να κάνουμε μαστογραφία και τον άλλο χρόνο υπερηχογράφημα, δεν ευσταθεί. Ο χρυσός κανόνας της πρόληψης είναι πάντα η μαστογραφία.

Το υπερηχογράφημα υστερεί σε σχέση με τη μαστογραφία, στην αναγνώριση μικρού μεγέθους αλλοιώσεων. Η μαστογραφία και δη σήμερα η ψηφιακή, μπορεί να αναγνωρίσει ανωμαλίες ολίγων χιλιοστών. Ενώ το υπερηχογράφημα χρειάζεται μεγαλύτερο μέγεθος ογκιδίου. Επιπλέον, υστερεί στην ικανότητα ανίχνευσης μικροαποτιτανώσεων, που αποτελούν πρώιμο εύρημα σε πολλούς καρκίνους του μαστού. Επειδή στόχος μας είναι να ανακαλυφθεί ο καρκίνος του μαστού σε όσο το δυνατόν μικρότερο μέγεθος, το υπερηχογράφημα υστερεί και σε σχέση με την πρόγνωση. Συνεπώς, η μαστογραφία παραμένει η εξέταση επιλογής για τον τακτικό περιοδικό έλεγχο των γυναικών για καρκίνο του μαστού.

Ειδική εξελιγμένη υπερηχογραφική εξέταση, που διενεργείται με σύγχρονα μηχανήματα υπερήχων, εφοδιασμένα με πανίσχυρους υπολογιστές και ειδικές κεφαλές πολλαπλών κρυστάλλων. Με την μέθοδο αυτή δίνεται η δυνατότητα στον ιατρό ακτινολόγο να μελετά την τρισδιάστατη ανατομία και παθολογία σε πραγματικό χρόνο. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει να έχει ο χειριστής στην οθόνη του ταυτόχρονα και τις τρεις συντεταγμένες στο χώρο από το εξεταζόμενο όργανο ή την μελετούμενη παθολογία (κύστη, όγκο κλπ.) καθώς και μία τρισδιάστατη ανασύνθεση του εσωτερικού του οργάνου ή της βλάβης. Με ειδικές τεχνικές μελετώνται τρισδιάστατα η αγγείωση του μαστού, η αγγείωση ενός όγκου και το εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων σε πραγματικό χρόνο, ώστε να μπορεί ο εξεταστής να θέτει άμεσα και με ασφάλεια την διάγνωση.

Η 3D κεφαλή εξέτασης του μαστού αποτελεί την πιο υψίσυχνη κεφαλή της παγκόσμιας αγοράς (6-18MHz) με την μεγαλύτερη διακριτική ικανότητα (192 κρύσταλλοι). Λόγω της ειδικής ανατομικής της κατασκευής, εξαλείφει αποτελεσματικά τις ψεύτικες σκιές από τον πυκνό ιστό του μαστού. Έχει εξαιρετική αξιοπιστία σε νέες γυναίκες, σε έγκυες και σε γυναίκες με πυκνούς (ινοκυστικούς) μαστούς. Η τρισδιάστατη μελέτη των αλλοιώσεων των μαστών δίνει λεπτομέρειες για το περίγραμμα, την εσωτερική αρχιτεκτονική και την διαμόρφωση των ιστών που περιβάλλουν την βλάβη, που είναι πολύ σημαντικά στοιχεία στον εντοπισμό και διάγνωση των μικρών όγκων. Η 3D μελέτη των αγγείων των μαστών και των όγκων επιτρέπει την διάγνωση ανώμαλων αγγειακών δομών. Εξαιρετικής ακρίβειας είναι η τρισδιάστατη καθοδήγηση των επεμβατικών πράξεων στο μαστό (παρακεντήσεις, βιοψίες με λεπτή βελόνα, προεγχειρητικοί εντοπισμοί) λόγω του αποτελεσματικού εντοπισμού της θέσης της βελόνας σε σχέση με την βλάβη.
Ο συνδυασμός της ψηφιακής μαστογραφίας με αυτόματο τρισδιάστατο υπερηχογράφημα μαστών μπορεί να ανακαλύψει το 99% των καρκίνων και μάλιστα σε υποκλινικό στάδιο (μέγεθος λίγων χιλιοστών). Ο έλεγχος αυτός πρέπει να είναι ετήσιος σε ηλικίες άνω των 40, ενώ για ηλικίες κάτω των 40 συνιστάται ετήσιο υπερηχογράφημα και μια πρώτη μαστογραφία αναφοράς στα 35.

Η ελαστογραφία είναι μια μορφή απεικόνισης βασισμένη στην δυσκαμψία ή τη σκληρότητα του ιστού. Φανταστείτε έναν συνδυασμό της κλινικής ψηλάφησης και του υπερηχογραφήματος. Σε αντίθεση με μια φυσική εξέταση, η οποία επιτρέπει μόνο την υποκειμενική κρίση της ακαμψίας μιας βλάβης, η ελαστογραφία μαστού έχει τη δυνατότητα να μετρήσει την ακαμψία και να μας πει πόσο ύποπτο είναι ένα ογκίδιο.
Η ελαστογραφία μαστού είναι μια πρόσφατα αναπτυγμένη τεχνική υπερήχων, που μπορεί να απεικονίσει και να μετρήσει την ελαστικότητα των ιστών. Στην υπερηχογραφία του μαστού, η ελαστογραφία έχει αποδειχθεί ότι είναι χρήσιμη για τη διαφοροποίηση καλοήθων αλλοιώσεων του μαστού από τις κακοήθεις βλάβες.
Έχει αποδειχθεί ότι η ελαστογραφία ενισχύει τις διαγνωστικές επιδόσεις του υπερηχογραφήματος και βελτιώνει την ειδικότητα της συμβατικής μεθόδου.
Πιο πρόσφατα, μάλιστα, έχει αποδειχθεί ότι παρέχει πολύτιμες πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως προεγχειρητικός προγνωστικός παράγοντας ή εκτίμηση αντίδρασης στη χημειοθεραπεία.

Η ελαστογραφία είναι πλέον ένα βοηθητικό εργαλείο στην υπερηχογραφία του μαστού. Είναι εύκολο να εκτελείται στην κλινική πρακτική, προσθέτοντας μόνο ένα μικρό χρονικό διάστημα στην συνήθη εξέταση. Για να εξασφαλιστεί η βέλτιστη δυνατή απόδοσή μας στη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, η τεχνική μας προσφέρει υψηλής ποιότητας εικόνες που οι εξειδικευμένοι ακτινολόγοι μπορούν να αντλήσουν και να ερμηνεύσουν κατάλληλα.
Μία από τις καλύτερες εφαρμογές της ελαστογραφίας, είναι η μείωση των περιττών βιοψιών του μαστού. Όταν η μαστογραφία και το υπερηχογράφημα χαρακτηρίσουν κάποια βλάβη «πιθανά ύποπτη», η μέθοδος αυτή μπορεί να ξεκαθαρίσει εάν η βιοψία είναι απαραίτητη ή όχι.
Επιπλέον, η ελαστογραφία μπορεί να παράσχει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την πρόγνωση του καρκίνου του μαστού, εκτιμώντας την απάντησή του στις θεραπευτικές παρεμβάσεις, π.χ. στη χημειοθεραπεία.

Βιοψία είναι η εξέταση στο μικροσκόπιο και η ιστολογική ταυτοποίηση ενός μικρού τεμαχίου ιστού από το σημείο που εντοπίζεται κάποια «ύποπτη» βλάβη. Μέχρι τώρα η διαδικασία αυτή γινόταν μόνο με χειρουργική επέμβαση. Σήμερα, η δυνατότητα της στερεοτακτικής βιοψίας μειώνει στο ελάχιστο τις περιττές χειρουργικές βιοψίες.
Η στερεοτακτική βιοψία μαστού, είναι η πιο σύγχρονη μέθοδος και βασίζεται σε αυτοματοποιημένη τρισδιάστατη ψηφιακή τεχνολογία. Αν βρεθεί κάποια ύποπτη μικρή βλάβη (έστω και 1-2 χιλιοστών) μπορεί να προσφέρει ιστολογική ταυτοποίηση της βλάβης χωρίς χειρουργείο. Γίνεται με τοπική αναισθησία και μια μικρή τομή (3 χιλιοστών).

Γίνεται στον χώρο του μαστογράφου. Ο μαστός σας θα τοποθετηθεί σε μια ειδική υποδοχή και θα συμπιεστεί, ακριβώς όπως γίνετε στη μαστογραφία.
Με ακτινοσκόπηση θα εντοπιστεί το σημείο στο οποίο θέλουμε να γίνει η βιοψία (με ακρίβεια χιλιοστού).
Στη συνέχεια με τοπική αναισθησία, θα κάνουμε μια μικρή τομή από την οποία η βελόνα θα φθάσει στο επιθυμητό σημείο και θα πάρει δείγμα του ιστού για βιοψία.
Στη συνέχεια θα τοποθετήσουμε ένα μικρό κλιπ στο σημείο που έγινε η βιοψία ώστε να μπορούμε να ελέγξουμε τη θέση του στη μαστογραφία. Το κλιπ αυτό είναι εξαιρετικά μικρό (μόλις διακριτό στο γυμνό μάτι) από αδρανές υλικό και δε δημιουργεί κανένα πρόβλημα.
Στη συνέχεια θα τοποθετήσουμε ένα μικρό κλιπ στο σημείο που έγινε η βιοψία ώστε να μπορούμε να ελέγξουμε τη θέση του στη μαστογραφία. Το κλιπ αυτό είναι εξαιρετικά μικρό (μόλις διακριτό στο γυμνό μάτι) από αδρανές υλικό και δε δημιουργεί κανένα πρόβλημα.
Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία θα κάνουμε μαστογραφία για να επιβεβαιώσουμε ότι η βιοψία θα δώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Η όλη διαδικασία γίνεται με τη βοήθεια υπολογιστή και την τελευταία λέξη της αυτοματοποιημένης ρομποτικής τεχνολογίας, ώστε να μην υπάρξει περιθώριο σφάλματος.
Ο ιστός ο οποίος αφαιρέθηκε θα αποσταλεί στο παθολογοανατομικό εργαστήριο για να εξεταστεί στο μικροσκόπιο. Το τελικό αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης απαιτεί μια σειρά από χρονοβόρες διαδικασίες οι οποίες διαρκούν πέντε εργάσιμες ημέρες.

Η στερεοτακτική βιοψία μας απαλλάσσει από τη χειρουργική βιοψία. Αν όμως το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης υπαγορεύσει την ανάγκη μιας οριστικής θεραπείας τότε μπορεί να απαιτηθεί κάποιου είδους επέμβαση.

Η διάρκεια της βιοψίας είναι 60 δευτερόλεπτα. Πρόκειται όμως για μια πολύ λεπτομερή διαδικασία που απαιτεί ακρίβεια. Για το λόγο αυτό, η προετοιμασία μπορεί να διαρκέσει 30-60 λεπτά.

Όχι. Πριν η βελόνα σας ενοχλήσει, θα κάνουμε τοπική αναισθησία ώστε να μη νοιώσετε καθόλου πόνο. Η διαδικασία δεν προκαλεί πόνο, ωστόσο πολλές γυναίκες παραπονιούνται πως η θέση είναι άβολη και πιάνονται. Για το λόγο αυτό προτείνουμε μόλις σας τοποθετήσουμε στο κρεβάτι να πάρετε μια όσο το δυνατόν βολικότερη θέση. Παρακαλώ ενημερώστε μας αν έχετε αλλεργία σε κάποιο φάρμακο.

Μπορεί να υπάρξει μια μελανιά γύρω από το τραύμα, η οποία θα περάσει πολύ γρήγορα.

Παρακαλούμε να μας ενημερώσετε αν είστε έγκυος, ή υποψιάζεστε ότι μπορεί να είστε έγκυος.
Επίσης ενημερώστε μας αν παίρνετε τακτικά ασπιρίνη ή κάποιο αντιπηκτικό φάρμακο. Το φάρμακο ίσως να πρέπει να διακοπεί για λίγες μέρες πριν τη βιοψία για να μην υπάρξει κίνδυνος αιμορραγίας.
Δε χρειάζεται να είστε νηστικοί. Μπορείτε να φάτε κάτι ελαφρύ αλλά καλύτερα να αποφύγετε το γάλα.

Το τραύμα δεν ξεπερνάει το μισό εκατοστό και για το λόγο αυτό δε χρειάζονται ράμματα. Θα σας τοποθετήσουμε ένα αυτοκόλλητο το οποίο θα αφαιρέσετε σε λίγες μέρες. Το επίθεμα είναι αδιάβροχο για να μπορείτε να πλυθείτε κανονικά.
Μπορεί να υπάρξει κάποια μελανιά, η οποία θα απορροφηθεί από μόνη της σε λίγες μέρες.
Την ημέρα της βιοψίας θα ήταν καλύτερα να μην κουραστείτε. Αν εργάζεστε θα σας χορηγήσουμε αναρρωτική άδεια.
Αν νιώσετε πόνο, μπορείτε να πάρετε ένα απλό παυσίπονο.

Η Βιοψία Μαστού υπό Υπερηχογραφική Καθοδήγηση πραγματοποιείται όταν άλλες εξετάσεις, όπως η ψηφιακή μαστογραφία, ή η ψηλάφηση αναδείξουν ύποπτα ευρήματα ή συγκεκριμένου τύπου αλλαγές στο μαστό. Πρόκειται για μία διαδικασία κατά την οποία ένα μικρό δείγμα ιστού αφαιρείται από το μαστό χρησιμοποιώντας ειδική βελόνα βιοψίας. Το μηχάνημα των υπερήχων χρησιμοποιείται για να εντοπιστεί η περιοχή του μαστού που θα χρειαστεί διερεύνηση και για να καθοδηγηθεί η βελόνα βιοψίας στη σωστή θέση. Το δείγμα ιστού στη συνέχεια στέλνεται σε Παθολογοανατομικό Εργαστήριο για ιστολογική ταυτοποίηση.
Η κατευθυνόμενη Βιοψία Μαστού είναι μία διαδικασία απλή και αξιόπιστη και τείνει να αντικαταστήσει την FNA (κυτταρολογική εξέταση με λεπτή βελόνα) γιατί η ποσότητα του ιστού που συλλέγεται είναι μεγαλύτερη και το αποτέλεσμα αξιόπιστο. Η λήψη του ιστού γίνεται γρήγορα, μετά από χρήση τοπικής μόνο αναισθησίας. Η επιστροφή στην καθημερινότητα γίνεται άμεσα, με αποφυγή, καταπόνησης του οργανισμού για μικρό διάστημα. Σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι διαταράσσει ελάχιστα την αρχιτεκτονική του μαστού, κάτι που καθιστά ευκολότερη την ερμηνεία μελλοντικών μαστογραφιών.

Αυτό είναι εντελώς αναληθές. Δεν υπάρχει καμία διασπορά κι αυτό έχει αποδειχθεί σε μεγάλες έρευνες ακόμα από την δεκαετία του 70. Η βιοψία με βελόνα είναι απαραίτητη για την ακριβή διάγνωση και πρέπει να γίνεται πάντα πριν το χειρουργείο. Είναι απόλυτα ασφαλής?

Το αμερικανικό Εθνικό Ίδρυμα Οστεοπόρωσης λέει ότι το τεστ οστικής πυκνότητα πρέπει να το κάνετε αν:

είστε γυναίκα ηλικίας 65 ετών και άνω
είστε άνδρας ηλικίας 70 ετών και άνω
είστε 50 ετών και άνω και είχατε κάποιο κάταγμα οστού
είστε γυναίκα στην εμμηνόπαυση με παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση
είστε μετεμμηνοπαυσιακή γυναίκα κάτω των 65 ετών με παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση
είστε άνδρας 50-69 ετών με παράγοντες κινδύνου για οστεοπόρωση

κάνατε ακτινογραφία σπονδυλικής στήλης που έδειξε κάταγμα (σπάσιμο) ή απώλεια οστικής μάζας
έχετε πόνο στην πλάτη με πιθανό κάταγμα στα οστά της σπονδυλικής σας στήλης
έχετε χάσει 1,3 εκατοστά και πάνω σε ύψος μέσα σε ένα έτος
έχετε συνολική απώλεια ύψους 4 εκατοστά από το αρχικό σας ύψος

Τα άτομα που παίρνουν φάρμακο για την οστεοπόρωση θα πρέπει να επαναλαμβάνουν το τεστ οστικής πυκνότητας κάθε 1-2 χρόνια. Μετά την έναρξη μιας νέας ιατρικής θεραπείας για την οστεοπόρωση, πολλοί γιατροί θα συστήσουν να το επαναλάβετε μετά από ένα χρόνο.

Το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς είναι μια ανώδυνη εξέταση, αφού οι υπέρηχοι είναι απλά ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας. Αποτελεί την απεικονιστική εξέταση εκλογής για παθήσεις του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων, ενώ είναι σημαντική η χρησιμότητα του στην αξιολόγηση των τραχηλικών λεμφαδένων και των σιελογόνων αδένων.

Οι λόγοι για τους οποίους ο ιατρός συστήνει την εξέταση αυτή, είναι η διερεύνηση της πιθανής ύπαρξης όζων στον θυρεοειδή και η ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση τους με βιοψία με βελόνα, προς αποκλεισμό κακοήθειας. Παράλληλα ελέγχονται οι λεμφαδένες του τραχήλου για την πιθανότητα μετάστασης από όγκους του θυρεοειδούς.

τις διαστάσεις του θυρεοειδούς αδένα
την ομοιογένεια ή μη του παρεγχύματος (την υφή του)
την παρουσία όζων

Συνήθεις καταστάσεις που διαγιγνώσκονται με τον υπέρηχο του θυρεοειδούς είναι η οζώδης βρογχοκήλη, η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η νεοπλασία κ.α. Επίσης με το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς διαγιγνώσκονται αδενώματα των παραθυρεοειδών αδενών.

Η συχνότητα είναι ανάλογη με το ιστορικό του ίδιου του ασθενούς αλλά και το οικογενειακό ιστορικό. Ως εξέταση μπορεί να επαναληφθεί άφοβα και ακίνδυνα όσες φορές μπορεί να χρειαστεί, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού.

Δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία για την πραγματοποίηση της εξέτασης. Η διάρκεια της εξέτασης είναι γύρω στα 15-20 λεπτά.

Κατ αρχήν την επισκόπηση των μαστών. Με τη γυναίκα αρχικά σε θέση καθιστή με τα χέρια στη μέση της, ελέγχεται το περίγραμμα των μαστών, το χρώμα και το ποιόν του δέρματος, η ύπαρξη εξογκώματος ή εισολκής (λακουβίτσας), οι θηλές και η συμμετρία των μαστών. Εν συνεχεία ο μαστολόγος ζητάει από την εξεταζόμενη να σηκώσει τα χέρια προς τα πάνω, παρατηρώντας αν υπάρχει συμμετρία στην παθητική κίνηση των μαστών καθώς σηκώνονται τα χέρια ή μήπως ο ένας μαστός υπολείπεται του άλλου, πράγμα που θα υποδείκνυε κάποιον κακοήθη όγκο που προσφύεται στο θωρακικό τοίχωμα προκαλώντας σχετική δυσκινησία του μαστού. Προσέχει επίσης μήπως εμφανισθεί εξόγκωμα ή εισολκή (λακκούβα) του δέρματος που δε φαινόταν στη θέση ηρεμίας των μαστών.
Στη συνέχεια η ασθενής ξαπλώνει ανάσκελα, με τα χέρια να αναπαύονται πάνω από το κεφάλι. Ο γιατρός την εξετάζει, πιέζοντας απαλά το μαστό της πάνω στο θώρακα και τις πλευρές, με ήπιες κυκλικές κινήσεις των ακροδακτύλων του, έτσι ώστε να γίνει αισθητή η ύπαρξη ογκιδίων και να διερευνηθεί η φύση τους.
Ακολουθεί η εξέταση των θηλών. Παρατηρείται η συμμετρία τους, ή πιθανότητα εισολκής τους, το χρώμα και το ποιόν του δέρματός τους. Ελέγχεται επίσης αν υπάρχει έκκριση υγρού από τις θηλές, το είδος του και το χρώμα του υγρού. Απαγορεύεται να πιέζονται οι θηλές, εκτός αν η αιτία της επίσκεψης στο μαστολόγο, είναι η εκροή υγρού από τη θηλή. Τότε, αν δεν τρέχει υγρό κατά τη στιγμή της εξέτασης, επιτρέπεται μια ήπια πίεση στην θηλή για επιβεβαίωση του συμπτώματος και λήψη κυτταρολογικής εξέτασης του υγρού.
Ακολουθεί η εξέταση των θηλών. Παρατηρείται η συμμετρία τους, ή πιθανότητα εισολκής τους, το χρώμα και το ποιόν του δέρματός τους. Ελέγχεται επίσης αν υπάρχει έκκριση υγρού από τις θηλές, το είδος του και το χρώμα του υγρού. Απαγορεύεται να πιέζονται οι θηλές, εκτός αν η αιτία της επίσκεψης στο μαστολόγο, είναι η εκροή υγρού από τη θηλή. Τότε, αν δεν τρέχει υγρό κατά τη στιγμή της εξέτασης, επιτρέπεται μια ήπια πίεση στην θηλή για επιβεβαίωση του συμπτώματος και λήψη κυτταρολογικής εξέτασης του υγρού.
Η εξέταση των μαστών συμπληρώνεται πάντα με την ψηλάφηση της μασχάλης και του λαιμού για την ύπαρξη λεμφαδένων. Όπως προαναφέραμε, η ύπαρξη ψηλαφητών λεμφαδένων στη μασχάλη ή η τυχαία ανεύρεσή τους σε μια μαστογραφία, είναι συχνότερα ένα «φυσιολογικό» φαινόμενο. Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες μπορεί να βρίσκονται εκεί από πολλά χρόνια πριν, ως αποτέλεσμα παλαιών λοιμώξεων (π.χ. ερυθράς, ιλαράς κλπ). Επίσης είναι δυνατόν να διογκωθούν σε περιπτώσεις τραυματισμού, επεμβάσεων ή φλεγμονής στο σύστοιχο χέρι τα δάχτυλα ή τα νύχια. Στις περιπτώσεις αυτές είναι ελαφρά επώδυνοι. Μας ανησυχούν μόνο όταν συνυπάρχουν με ύποπτο μαστογραφικό εύρημα, βρίσκονται μόνο στη μία μασχάλη, δεν πονούν, είναι σκληροί, ακίνητοι και δεν προϋπήρχαν.

Όπως προαναφέραμε, σε κάθε νέα γυναίκα, καθώς οι μαστοί αλλάζουν σε μέγεθος όσο πλησιάζουν οι μέρες της περιόδου, μπορεί να εμφανισθεί κάποιο ψηλαφητό ογκίδιο, που μετά την περίοδο να εξαφανισθεί. Γι αυτό οι καλύτερες μέρες για κλινική εξέταση στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι μόλις τελειώσει η περίοδος τους έως και μια εβδομάδα μετά. Καλό είναι να κλείνουν από πριν το ραντεβού τους για προληπτική εξέταση μαστών κάποια από αυτές τις μέρες, μια φορά το χρόνο. Εννοείται ότι αν στα μεσοδιαστήματα παρατηρήσουν κάτι ύποπτο στο στήθος τους, θα πρέπει να δουν το Μαστολόγο τους νωρίτερα. Για τις μεγαλύτερες γυναίκες που δεν έχουν περίοδο, δεν υπάρχει τέτοιος περιορισμός.

Η κλινική εξέταση μαστών πρέπει να γίνεται προληπτικά μία φορά το χρόνο σε γυναίκες άνω των 30 ετών ή συχνότερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, και σύμφωνα με τις οδηγίες του ειδικού. Παρά το γεγονός ότι οι μαστοί είναι ένα όργανο εκτεθειμένο και άρα ευπρόσιτο, η εξέτασή τους δεν είναι καθόλου απλή, ιδιαίτερα σε νέες γυναίκες. Υπάρχουν μαστοί οζώδεις, γεμάτοι ογκίδια, που αρκετές φορές ακόμα και ο έμπειρος εξεταστής δυσκολεύεται να ξεχωρίσει με βεβαιότητα αν είναι καλοήθη ή όχι. Τεράστιας σημασίας είναι η σχολαστική λήψη του ιστορικού της ασθενούς, που πρέπει να προηγείται της κλινικής εξετάσεως. Aυτό θα βοηθήσει στη διάγνωση ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διαγνωστικών αμφιβολιών. Με το καλό ιστορικό ο έμπειρος μαστολόγος έχει ήδη στο μυαλό του την πιθανότερη διάγνωση, πριν καλά-καλά ακουμπήσει το χέρι του στην ασθενή.

Όχι υποχρεωτικά. Σαφώς και όσο νωρίτερα βρεθεί ένας κακοήθης όγκος στο μαστό, τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να έχει κάνει μετάσταση αλλού, τόσο συντομότερα θα αρχίσει η θεραπεία και τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να γιατρευτεί. Ο μαστολόγος μπορεί να ψηλαφίσει έναν όγκο μαστού όταν ακόμα είναι αρκετά μικρός, χρόνια πριν τον πιάσει η ασθενής και μήνες ή χρόνια πριν τον ψηλαφίσουν οι μη ειδικοί γιατροί. Άρα θα της δώσει περισσότερες πιθανότητες να γλιτώσει τη ζωή της. Είναι όμως επίσης βέβαιο ότι όταν και το πιο εξειδικευμένο ιατρικό χέρι εντοπίζει έναν κακοήθη όγκο, αυτός δεν δημιουργήθηκε λίγες μέρες πριν, αλλά πρέπει να προϋπήρχε σε μικρότερο μέγεθος, μη ψηλαφητό, κατά μέσο όρο δύο χρόνια. Ο καρκίνος είναι μια μακροχρόνια διαδικασία. Η αλήθεια είναι ότι ξεκίνησε κάποτε από ένα κύτταρο που για κάποιους λόγους άρχισε να πολλαπλασιάζεται σιγά-σιγά αλλά ανεξέλεγκτα. Άρα για μεγάλο διάστημα, που ποικίλει ανάλογα με το είδος του, ούτε ψηλαφάται, ούτε φαίνεται με απεικονιστικές εξετάσεις ή εξετάσεις αίματος. Το πόσο αργή ή γρήγορη εξέλιξη θα έχει στο διάστημα αυτό, εξαρτάται από τα γονίδιά του. Αυτά κρύβουν την επιθετικότητά του. Η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου από το Μαστολόγο, θα οδηγήσει σε έγκαιρη έναρξη της θεραπείας και θα αυξήσει σημαντικά την πιθανότητα να νικηθεί οριστικά ο καρκίνος.

Οι γυναίκες που αυτοεξετάζονται, μπορούν να πιάσουν έναν όγκο στο μαστό τους αφού η διάμετρός του ξεπεράσει τα 3εκ. Οι ανειδίκευτοι στο μαστό γιατροί, τον ψηλαφούν γύρω στα 2εκ. Ο μαστολόγος γύρω στο 1εκ. Η μαστογραφία μπορεί να ανιχνεύσει ακόμα και τον αρχόμενο καρκίνο, που έχει μέγεθος λίγων χιλιοστών, εφ όσον όμως πρόκειται για όγκο ορατό στη μαστογραφία.